Giriş

Bu kılavuz, Nimabet hizmetleri için 12 aylık bir erişim sürekliliği planı oluşturmak üzere pratik adımlar, kontrol listeleri ve kullanıcı iletişim şablonları sağlar. Amaç, site erişimini düzenli olarak izlemek, beklenmedik durumlara hazırlıklı olmak ve kullanıcı iletişimini net bir akış içinde yönetmektir. Bu planın uygulanması sırasında her zaman yerel düzenlemelere uyulmalı ve yasal gereklilikler dikkate alınmalıdır.

Planın kapsamı ve sorumlular

Bu plan üç ana ekibin iş birliğiyle yürütülmelidir:

• Operasyon / DevOps: Altyapı, DNS, CDN ve otomasyon görevlerinden sorumludur.
• İletişim (Comms): Kullanıcı bildirimleri, sosyal kanallar ve müşteri desteği mesajlaşmalarını yönetir.
• Hukuk & Uyumluluk: Yerel mevzuat ve düzenleyici gerekliliklerin takibini yapar; bildirim dilinin uygunluğunu onaylar.

Ana bileşenler (yüksek seviyede)

• Yedek link stratejisi: Alternatif alan adları ve yapılandırılmış DNS yolu ile süreklilik sağlama.
• Domain & DNS yönetimi: Yenileme takvimi, TTL ayarları, sağlık kontrolleri.
• Altyapı ve hosting: Çok-bölgeli dağıtım, CDN, yük dengeleme.
• Sertifika ve güvenlik: SSL/TLS yönetimi, erişim kontrolleri, iki faktörlü doğrulama (2FA).
• Yedekleme ve geri yükleme: Veri yedekleri, testli felaket kurtarma (DR) prosedürleri.
• İzleme ve uyarılar: Uptime, performans, DNS sağlık kontrolleri ve bildirim otomasyonları.
• Kullanıcı bildirim akışı: Planlı bakım, beklenmedik kesinti ve adres güncellemelerinde kullanıcıları bilgilendirme.

Yedek link stratejisi: pratik adımlar

Yedek link stratejisi, erişim sürekliliği hedefiyle alternatif alan adlarının ve DNS yapılandırmasının koordinasyonudur. Bu bölüm, teknik uygulama değil, operasyonel rehberdir; yasal çerçeve içinde kalın.

• Alan adı havuzu oluşturun: Ana domaine ek olarak 2–4 alternatif TLD/alan adı kaydı yapın (örnek amaçlı; gerçek kayıt politikalarını inceleyin).
• Güvenilir kayıt sağlayıcıları kullanın ve hesap güvenliğini iki faktörlü doğrulama ile koruyun.
• SSL sertifikalarını alternatif alan adıları için de planlayın: SAN veya wildcard çözümleri değerlendirilebilir.
• DNS yönlendirmelerini sağlık kontrolleri ile otomatikleştirin: load balancer / DNS failover çözümleri kullanarak bir alan adı başarısız olduğunda otomatik devreye girme sağlanabilir.
• İçerik ve kaynakların senkronizasyonunu sağlayın: kritik içerik ve statik varlıkların CDN üzerinden tüm domainlere uygun şekilde erişilebilir olduğundan emin olun.
• Yedek linkleri kullanıcıya duyurmadan önce hukuk biriminin onayını alın ve iletişim metinlerinde doğrulama bilgisi ekleyin.

Uyarı

Bu strateji, hizmet sürekliliğini sağlamak için tasarlanmıştır. Yerel düzenlemelere ve yükümlülüklere uyulduğundan emin olmadan alan adı veya erişim adresi değişikliklerini kullanıcılara duyurmayın.

Domain, DNS ve sertifika yönetimi: en iyi uygulamalar

• Alan adı yenileme takvimini 12 aylık plan içinde gösterin; otomatik yenileme ve yedek ödemeleri yapılandırın.
• WHOIS bilgilerini güncel tutun; şirket içi sorumluları belirleyin.
• DNS TTL değerlerini operasyonel ihtiyaca göre ayarlayın (ör. bakım sırasında düşük TTL, uzun stabil dönemlerde daha yüksek TTL).
• Sertifika yenileme otomasyonları kurun; yenileme için en az 30 günlük ön uyarı hedefleyin.
• DNS kayıt değişiklikleri için değişiklik yönetimi (change control) süreci uygulayın: değişiklikleri belgeleyin ve geri alma planı oluşturun.

Hosting, CDN ve yedekleme

Altyapı, erişim planının omurgasını oluşturur. Aşağıda uygulanabilir öneriler yer alır:

• Çok bölge veya çok sağlayıcılı hosting kullanarak tek hata noktasını azaltın.
• CDN ile statik içerikleri çoğaltın; CDN origin fallback yapılandırması planlayın.
• Günlük veya saatlik veri yedekleri alın; önemli verileri coğrafi olarak ayrılmış bir bölgede saklayın.
• Yedeklerden geri dönüş sürelerini (RTO) ve veri kaybı hedeflerinizi (RPO) tanımlayın ve periyodik testler yapın.

12 aylık erişim takvimi (örnek)

Kullanıcı bildirim akışı: prensipler ve örnekler

Bildirim stratejisinde şeffaflık, doğrulama ve gereksiz bildirim azaltımı önemlidir. Aşağıda genel prensipler ve 3 kısa şablon bulunur.

• Kanal tercihleri: Kullanıcılardan iletişim tercihlerini alın ve tercihlere saygı gösterin.
• Kısa ve açık metinler: Mesajlarda hangi adımın atılacağı, ne beklendiği ve destek kanalı net olmalı.
• Doğrulama bilgisi ekleyin: Kullanıcıların mesajın resmi olduğunu doğrulayabilecekleri bir referans ekleyin (hesap numarası, doğrulama adresi vb.).
• Frekans kontrolü: Aynı konuda gereksiz tekrarlar göndermeyin; acil durumlar hariç maksimum 2–3 mesaj per olay.

Bildirim şablonları (kısa)

Planlı bakım: "Sayın kullanıcı, 15 Nisan 02:00–04:00 arası planlı bakım çalışması yapılacaktır. Bu süre zarfında erişimde kesinti yaşanabilir. Destek için: [email protected]"

Beklenmedik kesinti: "Sayın kullanıcı, şu anda teknik bir kesinti yaşanıyor. Ekiplerimiz çalışıyor; en kısa sürede bilgilendirme yapılacaktır. Destek: [email protected]"

Adres/alan adı güncellemesi: "Sayın kullanıcı, erişim adresimizde güncelleme olmuştur. Resmi duyuru ve doğrulama bilgileri hesabınızda ve resmi kanallarımızda mevcuttur. Lütfen yalnızca resmi duyuruları takip ediniz."

Testler, KPI'lar ve raporlama

Düzenli testler ve ölçümler performansın izlenmesi için kritiktir.

• Aylık: DNS ve HTTP sağlık kontrolleri, bildirim teslim oranı kontrolü.
• Çeyreklik: Yedekleme geri yükleme tatbikatı, failover akış testi.
• Yıllık: Tam DR tatbikatı ve süreç iyileştirme çalışması.

Örnek KPI'lar: aylık kullanılabilirlik oranı (%), MTTR (ortalama kurtarma süresi), bildirim teslim oranı ve kullanıcı onay/cevap oranları.

Sorumluluk tablosu (örnek)

Sonuç ve başlangıç kontrolleri

Başlamadan önce kısa bir kontrol listesi:

• Alan adı ve sertifika yenileme tarihleri kaydedildi mi?
• Kritik iletişim kanalları doğrulandı mı (e-posta, SMS, destek hattı)?
• Yedekleme ve geri yükleme prosedürleri belgelenmiş ve test edilmiş mi?
• Hukuk birimi iletişim metinlerini onayladı mı?

Bu planı organizasyonunuzun ihtiyaçlarına göre özelleştirin ve her adımı belgeleyin. Süreklilik, önceden planlama ve düzenli testlerle sağlanır.

Not: Bu belge yasal danışmanlık yerine geçmez. Yerel mevzuat ve düzenleyici kurallar doğrultusunda hareket edin.